Bigadiç dağlarında yaşayan, her kılığa girebilen, korkunç sesler çıkararak insanların delirmelerine sebep olan, çok pis kokulu kötücül bir yaratıktır. Sudan çok korkar. O göründüğü anda akarsu veya göle giren insanlara bir zarar veremeyeceğine inanılır.
Ölen bir kiÅŸinin, mezarından çıkıp dolaÅŸmasına “hortlaklık”, bunu yapana ise “hortlak” denir. Ä°nanışa göre yaÅŸarken kötülük edenler, baÅŸkalarının ağız tadını kaçıranlar, arabozucu ve dedikoducu, geçimsiz insanların ölünce hortlayacağına inanılır. Hortlak çoÄŸunlukla yaÅŸlı kimselerden olur. Gömüldüğü gece mezarından kalkar.
Kara korşak; Türkmen kültüründe eşek, köpek, domuz, keçi kılığına girdiğine inandıkları kötücül ruh ya da cindir. Gece kapıları çalıp, ev sahibinin tanıdığı bir ses ve kılıkla onu kandırarak çağırıp kaçırırmış. Bu cinden korunmak için pantolonun düğmelerini açmak gerektiğine inanılır.
Megrel halkının inanışında kışın köylere dadanan ve erkek çocuklarla ahırdaki inek yavrularını yiyen vücudu kıllarla kaplı insan görünümünde bir iblisin adıdır. Lazca Germakoçi ve Trabzon’da Karakoncolos adıyla bilinen yaratıkla iliÅŸkilidir.
Göklerde dolaÅŸtığına inanılan kötücül bir varlık. Ä°nanışa göre; o, yaz mevsiminde bulutların arasında dolaşır, baharda yaÄŸmurdan önce kendini gösterir. Onun ortaya çıkması, gür yaÄŸmur ve bol ürün olacağının göstergesidir. O, ejderha benzeri kocaman bir varlıktır. Bazı anlatıcılar ise onun başının ceylana benzediÄŸini ve kollu, budaklı boynuzları olduÄŸunu anlatırlar. Açık bir hava, bir anda yaÄŸmurlu bir havaya dönüşürse, hiç beklenmeden kar fırtınası bastırırsa, halk arasında “Sazakan oynuyor” denilirdi.
‘Sazakan’ yaÄŸmuru güçlendirip ÅŸimÅŸeÄŸin daha güçlü çakmasına sebep olurdu. O, büyük oynadığı zaman yüzyıllık aÄŸaçları kökünden söküp, evleri yıkabilirdi. YaÄŸmurlar bittikten sonra o, gerektiÄŸinde tekrar ortaya çıkacağı güne kadar yerin altına girerdi. Onun saklandığı yerde derin bir çukur oluÅŸur. Aynı anda sadece bir kiÅŸinin gözüne gözüken cinlerden farklı olarak ‘Sazakan’ı birden fazla insan aynı anda görebilir.
Sentor efsanesi at sırtında savaÅŸa giden Türklerden gelmektedir. Sentorun sureti görenlere çok farklı ve ürkütücü gelmektedir. Ä°nkalar’ın, Pizarro ve adamları 1533 ‘de at üstünde geldiklerinde yanılmış olmaları muhtemeldir. Çünkü inandıkları at ve insan birleÅŸimi canlının gerçek olduÄŸu fikri onları o sırada çok korkutmuÅŸtur. Sentor figürlerine dikkatlice baktığınızda gözlerinin çekik olduÄŸunu görürsünüz. Onlar, Orta Asya (Kırgız) Türkleridir. Her nerede bir sentor figürü görürseniz, onun Orta Asya Türk’ü olduÄŸundan şüpheniz olmasın. Bunu günümüz sanat tarihçileri de kabul etmiÅŸlerdir.
Sfenks, kafası koç, kuÅŸ, veya insan, gövdesi ise uzanan bir aslan ÅŸeklini alan heykel. Ä°lk önce Eski Mısır’da rastlanan Sfenks, eski Yunan mitolojisinde büyük kültürel önem taşımıştır ve ismini buradan almıştır.